Asosiy mazmunga o‘tish
Servix

Toshkentda fayl serveri va zaxira nusxalash serveri: hajm, disklar, RAID va tayyor toʻplamlar

Qisqacha. Fayl serveri bugungi emas, uch yildan keyingi maʼlumot hajmidan hisoblanadi: joriy hajmni bir yarimga koʻpaytiring va soya nusxalar uchun joy qoʻshing. Zaxira nusxalash serveri alohida hisoblanadi va alohida oʻrnatiladi: hajm = toʻliq nusxa × (1 + kunlik oʻsish × tiklash nuqtalari soni), yaʼni kuniga 2 % oʻzgaradigan 20 TB maʼlumot va 30 nuqta — 32,0 TB. Disklar — RAID 6 dagi 7200 ayl/min korporativ disklar, bugun eng arzon terabayt Ultrastar 22 TB SATA da — 294 ming soʻm. Katalogdan tayyor toʻplamlar: 16 TB li fayl serveri — 35,4 mln soʻm, 64 TB li — 68,7 mln soʻm, 220 TB li zaxira nusxalash serveri — 154,9 mln soʻm.

Fayl serveri yoki nusxalar serveri hisob-kitobini soʻrash → — maʼlumot hajmi, foydalanuvchilar soni va nusxalarni saqlash chuqurligini yuboring, muhandis disklar va RAID ni hisoblab, savatni tanlaydi.

Tez oʻtish: qancha joy kerak · disklar va terabayt narxi · RAID va savat · fayl serveri: tizim, huquqlar, suratlar · zaxira nusxalash serveri · katalogdagi serverlar · tayyor toʻplamlar

Aslida qancha joy kerak

Fayl serveri kam sotib olingani uchun emas, bugungi hajm boʻyicha hisoblangani uchun toʻlib ketadi. Uch yilga ishchi formula:

  • Maʼlumotlar. Umumiy papkalarning joriy hajmi × 1,5 — hujjatlar, skanlar va fotoarxivning uch yildagi oʻsishi kamdan-kam bundan kam boʻladi.
  • Soya nusxalar (suratlar). Fayllarning oldingi versiyalari uchun 15–⁠20 % qoʻshiladi: foydalanuvchi hujjatni ustidan yozib yuborganda yoki shifrlovchi papkadan oʻtganda aynan ular qutqaradi.
  • Degradatsiya zaxirasi. 80 % dan ortiq toʻlgan massiv yozuvda sekinlashadi va uzoqroq qayta tiklanadi. Foydali hajm 0,8 ga boʻlinadi.

Misol: bugun 6 TB umumiy papka → uch yildan keyin 9 TB → suratlar bilan 10,8 TB → 13,5 TB foydali. Bu RAID 6 dagi 8 TB dan toʻrtta disk (16 TB foydali) kichik zaxira bilan yoki 10 TB dan toʻrtta (20 TB) normal zaxira bilan. Zaxira nusxalar bu hajmga kirmaydi — ular boshqa mashinada yashaydi, bu haqda quyida.

Disklar: sinf va terabayt narxi

Fayl serveri va nusxalar uchun 7200 ayl/min mexanik disklar olinadi: ulardagi terabayt SSD dan 5–⁠8 barobar arzon, katta fayllarni ketma-ket yozish va oʻqish esa ularning asosiy ishi. 2026 yil sentabrdagi katalog boʻyicha terabayt narxi:

Disk

Sinf

Narx

Terabayt uchun

WD Red Plus 4 TB

NAS seriyasi, SATA

1 868 941 soʻm

467 ming soʻm

Ultrastar 7K6 6 TB

korporativ, SAS

2 875 294 soʻm

479 ming soʻm

Ultrastar HC320 8 TB

korporativ, SAS

3 234 705 soʻm

404 ming soʻm

Ultrastar HC330 10 TB

korporativ, SAS

4 312 941 soʻm

431 ming soʻm

WD Red Plus 10 TB

NAS seriyasi, SATA

5 031 764 soʻm

503 ming soʻm

Ultrastar HC550 16 TB

korporativ, SAS

5 031 764 soʻm

314 ming soʻm

Ultrastar HC570 22 TB SATA

korporativ, SATA

6 469 411 soʻm

294 ming soʻm

Ultrastar HC570 22 TB SAS

korporativ, SAS

8 625 882 soʻm

392 ming soʻm

  • Korporativ (Ultrastar). Yiliga 550 TB yozuv resursi va 2,5 mln soat nosozliksiz ishlash, qoʻshnilar tebranishi bilan 8–⁠24 diskli massivda ishlashga moʻljallangan. Server uchun standart.
  • NAS seriyasi (Red Plus). Yiliga 180 TB resurs, kichik ofisda 8 tagacha diskli massivga yaraydi. Har kecha oʻnlab terabayt yozadigan nusxalar serverida yillik limit bir necha oyda tugaydi.
  • SAS yoki SATA. Bitta server uchun tezlikda farq yoʻq; SAS SHD va disk tokchalarida ikki portli ulanish uchun kerak, SATA 20–⁠30 % arzon — HC570 22 TB SATA va xuddi shu modelning SAS versiyasi.
  • Disk qancha katta boʻlsa, terabayt shuncha arzon, lekin rebild uzoqroq. 22 TB ni qayta tiklash bir kundan ortiq davom etadi, shuning uchun 8 TB dan boshlab faqat RAID 6 ishlatiladi.

Disk sinflari, kesh uchun SSD va kontrollerlar toʻliq tahlili — disklar va RAID kontrollerlar toʻplamida.

RAID va savat

  • RAID 6 — katta disklardagi fayl maʼlumotlari uchun standart: massiv ikkita disk nosozligiga chidaydi, birinchisining rebildi vaqtida ikkinchisining nosozligi maʼlumotni yoʻq qilmaydi. Foydali hajm — (N − 2) × sigʻim: 4 × 8 TB 16 TB, 8 × 16 TB — 96 TB, 12 × 22 TB — 220 TB beradi.
  • 8 TB dan boshlab RAID 5 ishlatilmaydi: bir kunlik rebild davomida oʻqish xatosi ehtimoli sezilarli boʻladi. Fayllar uchun RAID 10 ortiqcha — fayl serveriga kerak boʻlmagan tasodifiy yozuv tezligi uchun disklarning yarmini toʻlaysiz.
  • Kesh va batareyali kontroller shart: usiz RAID 6 ga yozuv bir necha barobar tushadi. PERC H755 — 8 625 882 soʻm, HPE Smart Array P408i-a — 7 188 235 soʻm; 12 va undan koʻp diskli savatlar uchun — 7 188 235 soʻm ga 16 liniyali P816i-a.
  • 3,5 dyuymli disklar uchun LFF savat — faqat u uyaga 16–⁠22 TB beradi. Toʻrtta uya — 22 terabaytli disklarda 44 TB gacha foydali, sakkizta — 132 TB gacha, oʻn ikkita — 220 TB gacha. Bekpleyn turi shassi buyurtmasida belgilanadi, shuning uchun uyalar soni oʻsishga qarab olinadi.
  • Tizim — alohida tashuvchida: Dell BOSS (7 907 058 soʻm) yoki HPE NS204i-p (10 063 529 soʻm), savat uyalarini band qilmaslik va OT ni maʼlumotlar bilan aralashtirmaslik uchun.

Oʻz disk toʻplami uchun aniq foydali hajm va rebild vaqtini RAID kalkulyatori hisoblaydi; daraja tanlash — RAID 5, 6 yoki 10 qoʻllanmasida.

Fayl serveri: tizim, huquqlar va suratlar

  • Windows Server — Active Directory li ofis uchun standart: papkalarga huquqlar domen guruhlari orqali, foydalanuvchiga kvotalar, jadval boʻyicha soya nusxalar (VSS) va oldingi versiyani toʻgʻridan-toʻgʻri provodnikdan tiklash, bir nechta maydon uchun DFS. 16 yadroga Standard litsenziyasi plyus mijoz CAL lari — ular alohida hisoblanadi.
  • Samba li Linux xuddi shu vazifalarni litsenziyasiz yopadi: domenga integratsiya, ACL huquqlari, ZFS yoki LVM suratlari. Linux tajribali administrator talab qiladi; ZFS da server maʼlumotlar butunligini oʻzi tekshiradi va disklarning «jim» xatolarini ushlaydi.
  • Tayyor NAS serverga qarshi. Stol usti NAS 4–⁠6 disk va oʻnta foydalanuvchigacha yutadi. Server — foydalanuvchilar 30 va undan koʻp boʻlganda, domen, siyosat boʻyicha soya nusxalar, ikkinchi quvvat bloki va qutiga emas, butun platformaga kafolat kerak boʻlganda.
  • Tarmoq. Gigabit port 110 MB/s beradi — bitta foydalanuvchi 50 GB papkani sakkiz daqiqa koʻchiradi va butun kanalni band qiladi. 30 foydalanuvchidan boshlab kommutatorgacha 10G qoʻyiladi: 4 097 294 soʻm dan Intel X520-DA2 yoki HPE 530SFP+ va 377 100 soʻm ga DAC SFP+ kabeli.
  • Xotira. Fayl serveriga 16–⁠32 GB yetadi; ZFS metamaʼlumotlar keshi uchun terabayt maʼlumotga 1 GB soʻraydi, yaʼni 40–⁠60 TB massivga 64 GB.

Zaxira nusxalash serveri: alohida hisoblash va alohida oʻrnatish

Maʼlumotlar yotgan serverdagi nusxalar — zaxira nusxa emas, ikkinchi papka: kontroller nosozligi, shifrlovchi yoki administrator xatosi ikkalasini ham olib ketadi. 3-2-1 qoidasi: maʼlumotlarning uchta nusxasi, ikkita turli tashuvchida, bittasi maydon tashqarisida.

Nusxalar uchun qancha joy

Nusxalar xotirasi hajmi = toʻliq nusxa × (1 + kunlik oʻsish × saqlanadigan nuqtalar soni). Oʻsish fakt boʻyicha hisoblanadi: ofis maʼlumotlari uchun kuniga 1–⁠3 %, maʼlumotlar bazalari va 1C uchun 5–⁠10 %.

Maʼlumot

Kunlik oʻsish

Tiklash nuqtalari

Nusxalar uchun kerak

25 % zaxira bilan

5 TB

2 %

30 kun

8,0 TB

10,0 TB

20 TB

2 %

30 kun

32,0 TB

40,0 TB

50 TB

3 %

60 kun

140,0 TB

175,0 TB

Veeam va Proxmox Backup Server dagi deduplikatsiya va siqish ofis maʼlumotlarida bu raqamlarni 2–⁠4 barobar kamaytiradi, ammo hajmni ularsiz rejalashtirgan maʼqul: siqilgan skanlar va video qayta deyarli siqilmaydi.

Nusxalar serveri fayl serveridan nimasi bilan farq qiladi

  • U domenda emas va foydalanuvchilarga koʻrinmaydi. Domen administratori huquqini olgan shifrlovchi nusxalarga yeta olmasligi kerak. Saqlash muddatida oʻchirishni taqiqlaydigan Linux repozitoriysi (immutable) — Veeam Hardened Repository va Proxmox Backup Server shunday ishlaydi.
  • Disklar va savat kattaroq, protsessor kamtarroq. Vazifa — kechasi oʻnlab terabayt ketma-ket yozuvni qabul qilish: 12 ta LFF uya, RAID 6, 10G port. Boshlangʻich darajadagi ikkita protsessor va 32–⁠64 GB xotira yetadi; Proxmox Backup Server deduplikatsiyasi xotirani yaxshi koʻradi — terabaytga 1 GB hisoblang.
  • Maydon tashqarisidagi ikkinchi nusxa. Hamkorda yoki boshqa binoda nusxalar serveriga ulangan disk tokchasi: 12 diskli Dell PowerVault MD1400 — 33 000 000 soʻm, HPE MSA 2060 SAS 12LFF — 30 257 000 soʻm; yuzlab terabayt uchun — 175 000 000 soʻm ga 84 diskli JBOD ME484. Tokcha disklari xuddi shu jadval boʻyicha alohida hisoblanadi.
  • Dasturiy taʼminot. Veeam Backup & Replication himoyalanadigan mashinalar soni boʻyicha obuna bilan litsenziyalanadi; Proxmox Backup Server bepul, faqat qoʻllab-quvvatlash pullik; Windows Server Backup OT tarkibida va siyosatlar boʻyicha jadvalsiz bitta serverni yopadi. Litsenziyalar quyidagi toʻplamlarga kirmaydi.
  • Tiklashni tekshirish. Har chorakda bitta virtual mashina va bitta papka boshqa serverga tiklanadi va vaqt oʻlchanadi. Hech kim tiklamagan nusxa — himoya emas, taxmin.

Fayllar va nusxalar uchun katalogdagi serverlar

4 ta LFF uya, 44 TB gacha foydali — 20–⁠50 kishilik ofis: HPE ML30 Gen10 — 9 571 000 soʻm, Dell T150 — 13 808 000 soʻm va 16 GB li T150 — 14 329 000 soʻm. Server xonasisiz ofis uchun towerlar.

8 ta LFF uya, 132 TB gacha — 50–⁠150 kishilik ofis yoki kichik kompaniya uchun nusxalar serveri: Dell T350 8LFF — 25 799 000 soʻm, Xeon E-2334 li T350 — 27 500 000 soʻm, HPE DL180 Gen10 8LFF — 24 251 000 soʻm, Dell R740 8LFF — 25 433 000 soʻm.

12 ta LFF uya, 220 TB gacha — zaxira nusxalash serveri yoki fayl arxivi: HPE DL380 Gen10 12LFF — 30 000 000 soʻm, HPE DL180 Gen10 12LFF — 37 563 000 soʻm, Dell R750XS 12LFF — 49 653 000 soʻm va 64 GB li R750XS — 55 284 000 soʻm. Arxiv savatdan oshib ketganda ularning istalganiga 12 yoki 84 diskli tokcha qoʻshiladi.

Fayllar foydalanuvchilarga emas, oʻnlab virtual mashinalarga kerak boʻlsa, vazifa SHD ga aylanadi — HPE MSA va PowerVault ME5 toʻplamlariga qarang.

Narxlari bilan tayyor toʻplamlar

Summalarga OT va zaxira nusxalash dasturi litsenziyalari, UPS va kommutator kirmaydi. Isteʼmol boʻyicha UPS hisobi — UPS kalkulyatori; xuddi shu disklar videoarxiv uchun kerak boʻlsa — videokuzatuv uchun server, u yerda oʻz arifmetikasi.

Buyurtmadan oldin nimani aniqlash kerak

  • Hozirgi umumiy papkalar hajmi va oʻtgan yildagi oʻsish — u boʻyicha uch yilga savat hisoblanadi.
  • Foydalanuvchilar soni va domen: bundan OT, CAL va 10G kerakligi bogʻliq.
  • Nimani zaxiralaymiz (fayllar, virtual mashinalar, 1C bazalari) va nechta tiklash nuqtasini saqlash kerak.
  • Ikkinchi nusxa qayerda boʻladi: boshqa bino, hamkor, bulut — unga tokcha yoki ikkinchi server hisoblanadi.
  • Zaxira nusxalash dasturi va unga litsenziyalar allaqachon bormi.

Raqamlarni yuboring — disklar, savat va oʻsish uchun tokchani hisoblab, QQS li tijorat taklifini yuboramiz: kontaktlar. Disklar — SSD va HDD boʻlimida, platformalar — Serverlar boʻlimida.

Servix boshqa toʻplamlari

Manbalar

O‘rnatish va qo‘llab-quvvatlash — KP Solutions

Uskunani o‘rnatish, sozlash va xizmat ko‘rsatish — hamkor-integratorda.

kpsolutions.uz